De Lage Landen
Proefschrift. Rester catholique en France.
« Splendide famille. Le père, un gars flamand, simple, robuste – la mère profondément religieuse. Les enfants tous débordants de vie. Ils ont un tel courage, pour braver les Français avec leur conviction religieuse. »
Aan het woord is de jezuïet Frans Van den Brande, één van de Vlaamse aalmoezeniers die in het interbellum de Vlaamse boeren in Frankrijk Vlaams én katholiek wil houden. Het initiatief is niet nieuw. Het sluit aan bij een lange traditie van de Belgische kerk om zich te bekommeren om de Vlaamse migranten in Frankrijk. Wat begon als religieuze omkadering vanuit België voor de Vlamingen in Noord-Frankrijk en Parijs (tweede helft van de 19de eeuw), kende een vervolg voor de Vlaamse boeren in Frankrijk na de Eerste Wereldoorlog. Aan de basis van zoveel overtuiging lag een fundamenteel wantrouwen tegen de potentiële invloed van het land van aankomst. Slechts door onvoorwaardelijk trouw te blijven aan je oorspronkelijke identiteit kon je in het vreemde en gevaarlijke Frankrijk moreel standhouden.
Rester catholique en France exploreert en analyseert de natuur en impact van deze vele initiatieven tegen de achtergrond van de rijke en gevarieerde migratiegeschiedenis van Vlamingen in Noord-Frankrijk, Parijs en de landbouwgebieden. Die geschiedenis is tegelijk bevreemdend, vertrouwd en actueel. Ze illustreert niet alleen hoe weinig verschillend het vreemde moet zijn om als dus te functioneren. Ze toont tegelijk heel helder aan hoe identiteit in een samenspel tussen land van vertrek en aankomst vorm krijgt.
Andere publicaties
H. Byls, “Na de peiling’maatschappij’. Enkele pistes voor verdiepend onderwijs” in Basis, september, 2021, pp. 6-12.
H. Byls, “De Guimardstraat en de Avenue Mounier. Unieke kenniscentra voor onderwijs”, in J. De Maeyer en P. Wynants, Katholiek Onderwijs in België, Averbode, 2016, 233-269.
H. Byls en J. De Maeyer (m.m.v. Eva Weyns), “Gemetseld en gebeiteld. Identiteit en materiële cultuur” in J. De Maeyer en P. Wynants, Katholiek Onderwijs in België, Averbode, 2016, 457-477.
P. Wynants en H. Byls (m.m.v. Arthe Van Laer), “Het juridisch en institutioneel kader. Van de vrijheid van onderwijs tot de huidige debatten”, in J. De Maeyer en P. Wynants, Katholiek Onderwijs in België, Averbode, 2016, 79-105.
P. Wynants, V. Dujardin, H. Byls en S. Van Ruyskensvelde, “Conflicten als vormgevers en stoorzenders. Ideologische breuklijnen en twee wereldoorlogen”, in J. De Maeyer en P. Wynants, Katholiek Onderwijs in België, Averbode, 2016, 35-63.
H. Byls, « L’Oeuvre des Flamands au Pays de Charleroi » in Charleroi 1666-2016. 350 d’histoire des hommes, des techniques et des idées, Académie royale des sciences, des Lettres et des Beaux-Arts, 2016, 291-306.
H. Byls, « L’encadrement religieux destiné aux migrants belgo-flamands dans l’agglomération lilloise » in X. Boniface et F. Vienne, Histoire(s) du diocèse de Lille, Revue du Nord hors série, Collection Histoire n° 33, 2016, 113-124.
H. Byls, “Emigratiebeslissingen in een ruraal kader” in A. Stynen (red.), Boer zoekt land, Davidsfonds, Leuven, 2014, 41-57.
H. Byls et K. Ettourki, « L’extension du Patrimoine des migrations : interaction entre migration et fait religieux », Migrances, 2013.
H. Byls, “Une chaîne migratoire flamande : la filière Zele-Gilly” in I. Goddeeris en R. Hermans, Migrants flamands en Wallonie, RacineCampus, Brussel, 2012, 100-119.
H. Byls, “L’Oeuvre des Flamands à Montignies-sur-Sambre” in I. Goddeeris en R. Hermans, Migrants flamands en Wallonie, RacineCampus, Brussel, 2012, 142-162.
H. Byls, “Vlaamse kettingmigranten: de filière Zele-Gilly” in I. Goddeeris en R. Hermans, Vlaamse migranten in Wallonië, LannooCampus, Leuven, 2011, 100-119.
H. Byls, “Het Werk der Vlamingen in Montignies-sur-Sambre” in I. Goddeeris en R. Hermans, Vlaamse migranten in Wallonië, LannooCampus, Leuven, 2011, 142-167.
H. Byls, « Les Belges à Paris. Une communauté ? » in J. Rainhorn en D. Terrier, Etranges voisins. Altérité et relations de proximité dans la ville depuis le XVIIIe siècle, Presses Universitaires de Rennes, Rennes, 2010, 163-177.
H. Byls, Michaël Amara, Des Belges à l’épreuve de l’exil. Les réfugiés de la Première Guerre mondiale. France, Grande-Bretagne, Pays-Bas. Brussel, Editions de l’Université de Bruxelles, 2008, in Mededelingenblad van de Belgische Vereniging voor Nieuwste Geschiedenis, XXXI, 2009, 1, 50-52.
H. Byls, “Stratégies unificatrices et protectrices de l’Oeuvre des Flamands à Paris” in Cahiers de la Méditerranée, 76, 2008, 37-52.
H. Byls, “Adieu à la Patrie”. Vlaams/Belgische migranten in Noord-Frankrijk en Parijs (1850-1960)” in Kadoc Nieuwsbrief, mei-juni, 2008, 8-11.
H. Byls en J. Roobrouck, “Vlaams erfgoed in den vreemde: zichtbaarheid, ontsluiting en beleid” in Bibliotheek-en Archiefgids, 3, 2007, 47-48.
H. Byls, “Blijft Vlaamsch in uwe spraak en Vlaamsch in uwe zeden. Het Werk der Vlamingen te Parijs (1862-1894)” in Trajecta, 14, 2005, 309-332.
Henk Byls 